ISBN Nedir, Orijinal Baskı Korsandan Nasıl Ayırt Edilir?

Her kitabın arka kapağındaki barkodun üzerinde 13 haneli bir numara bulunur: ISBN. Bu numara kitabın kimliğidir ve doğru kitabı aradığınızdan emin olmanın en kısa yoludur.

ISBN neyi söyler?

13 haneli numara birkaç parçadan oluşur. Baştaki 978 veya 979 kitap ürün kodudur. Sonraki hane ülke veya dil grubunu gösterir; Türkiye için 605 ve 975 sık görülür. Ardından yayıncı kodu ve eserin kendi numarası gelir. Son hane ise kontrol basamağıdır, numaranın doğru yazılıp yazılmadığını denetler.

Önemli bir ayrıntı: ISBN esere değil, o baskıya verilir. Aynı kitabın ciltli ve karton kapaklı baskılarının ISBN'i farklıdır. Bu yüzden internetten kitap ararken en kesin yöntem, ISBN ile aramaktır. Selam Kitap'ta ürün arama kutusuna ISBN yazarak da arama yapabilirsiniz.

Korsan baskı neden sorun?

Korsan baskı yalnız hukuki bir mesele değildir. Metin çoğu zaman taranarak çoğaltıldığı için harfler bulanıklaşır, sayfalar kayar, bazen bölümler eksik çıkar. Dipnotlar okunmaz hâle gelir. Dinî bir metinde eksik veya hatalı basılmış bir satır, ciddi bir sorundur.

Elinize aldığınızda bakılacaklar

• Baskı netliği: Harflerin kenarları keskin mi, yoksa fotokopiden çıkmış gibi gri ve dağınık mı?
• Kapak rengi: Korsan baskılarda renkler solgun veya aşırı doygundur; yayınevi logosu bulanıktır.
• Cilt: Sayfalar tutkalla gelişigüzel yapıştırılmışsa, kitabı açtığınızda yapraklar düşüyorsa şüphelenin.
• Künye sayfası: Yayınevi adresi, matbaa bilgisi, baskı tarihi ve ISBN eksiksiz olmalıdır.
• Fiyat: Piyasanın çok altında bir fiyat, en güçlü uyarı işaretidir.

Baskı tarihi ve kaçıncı baskı olduğu

Künye sayfasında "3. Baskı, 2025" gibi bir ibare bulunur. Özellikle ilmî eserlerde ve çevirilerde sonraki baskılar düzeltilmiş olur; mümkünse güncel baskıyı tercih edin. Sahaf alışverişinde eski baskılar değer taşıyabilir, ancak günlük kullanım için yeni baskı daha güvenlidir.

Nereden almalı?

Barkod ile ISBN aynı şey mi?

Arka kapaktaki çizgili barkod, ISBN numarasının makine tarafından okunabilen hâlidir. Yani ikisi aynı bilgiyi taşır. Bazı kitaplarda barkodun yanında ikinci, daha küçük bir barkod bulunur; bu fiyat bilgisidir ve ISBN'in parçası değildir.

ISBN'i olmayan yayınlar

Bazı vakıf yayınları, ücretsiz dağıtılan risaleler ve kurum içi basımlar ISBN almaz. Bu, o yayının korsan olduğu anlamına gelmez; ticari dolaşıma girmemiş olabilir. Ancak kitapçıdan satın aldığınız bir eserde ISBN yoksa sorgulamakta fayda vardır.

Çeviri eserlerde ek kontrol

Tercüme kitaplarda künye sayfasında orijinal eserin adı, yazarı ve varsa yayın hakkı bilgisi yer alır. Bu bilgilerin hiç verilmemiş olması, izinsiz çeviri ihtimalini akla getirir. Çevirmen adının açıkça yazılmaması da benzer bir işarettir.

İkinci el alırken

Sahaf ve ikinci el alışverişinde ISBN, aradığınız baskıyı bulmanın en kesin yoludur; aynı eserin farklı yıllara ait baskıları arasında sayfa numaraları bile değişebilir. Bir dipnottan atıf yapacaksanız hangi baskıyı kullandığınız önemlidir.

Korsanla mücadele neden okurun da işi?

Korsan baskı, yayınevinin yeni eser yayımlama imkânını doğrudan azaltır. Bir yayınevinin bir klasiği tercüme ettirip basması yılları ve ciddi bir maliyeti bulur; bu maliyet satıştan karşılanamazsa ikinci eser hiç çıkmaz. Orijinal baskı almak, okurun kendi kütüphanesine olduğu kadar yayıncılığın sürekliliğine de yaptığı bir katkıdır.

Yayınevinin kendi satış kanalları ve yayıneviyle doğrudan çalışan kitapçılar en güvenli adreslerdir. Selam Kitap'ta listelenen eserler doğrudan yayınevlerinden temin edilir; her ürün sayfasında ISBN numarası ve yayınevi bilgisi açıkça yer alır. Hangi yayınevinin hangi eserleri bastığını görmek için yayınevi listemize göz atabilirsiniz.